Wat is een Percolator?

De meeste mensen zullen wel eens gehoord hebben van de percolator. Maar wat is een percolator precies? Een percolator (soms ook “perculator” of “moka express” genoemd) is een keukenapparaat om espresso mee te maken. Hoewel de eerste percolators uit de 18e eeuw dateren is de populariteit van de percolator sterk afgenomen sinds de jaren 70 door de opkomst van koffiezetapparaten met snelfilters, capsules en koffiepads. Toch beginnen steeds meer mensen terug te grijpen naar de percolator. Wat veroorzaakt deze comeback eigenlijk?

Koffie kan vandaag de dag op ontelbare manieren worden gezet. Wie heeft tegenwoordig geen koffiezetapparaat in huis? Het gemak van een hedendaags koffiezetapparaat is ongekend, en diverse uitvoeringen met capsules en koffiepads doen hier nog een schep bovenop. Toch zijn er fijnproevers die een tegengeluid laten horen. Wereldwijd zijn er bijna honderd soorten koffiebonen verkrijgbaar, om nog maar te zwijgen van de ontelbare “blends”. De keuze aan koffiepads en capsules is echter een stuk beperkter. Daarnaast zijn de koffiebonen die gebruikt zijn voor de massaproductie van pads en capsules gegarandeerd minder vers gemalen dan die in je zelf geselecteerde maling. Heb je een mooie verpakking exotische koffiebonen gevonden bij dat ene marktkraampje op vakantie of de specialist in de stad? Zie het maar eens in je Senseo te gebruiken.

Naast de grotere keuze aan ruwe, onbewerkte koffie biedt een percolator controle over de te zetten espresso. Zin in een sterke bak? Gooi de percolator maar vol. Iets minder sterk? Theelepeltje minder. Percolatorkoffie wordt op persoonlijk en op maat gezet al naar gelang ieders persoonlijke smaak. De combinatie van een brede keuze van kwalitatieve koffiebonen en de sterkte op maat zorgt voor en aangename smaakbeleving. Maar wat het grootste verschil van percolatorkoffie met filterkoffie of automaatkoffie is toch wel de unieke bereidingswijze.

De naam ‘percolator’ komt namelijk van het woord ‘percoleren’. Percoleren (‘percolare’ in het Italiaans, percoler’ in het Frans) is het geleiden van een oplosbare stof door een poreuze substantie, waardoor de aroma, kleur, werkingen, maar vooral de smaak van de substantie worden opgenomen. Het water in de percolator gaat dus door de gemalen koffie heen om zo de eigenschappen van koffie te krijgen.

Een percolator bestaat uit drie onderdelen: de onderste kamer, het filterbakje en de bovenste kamer. Eenmaal geopend wordt de onderste kamer gevuld met de gewenste hoeveelheid water. Hierbij is het belangrijk dat de onderste kamer zodanig wordt gevuld dat het filterbakje boven het waterpijl komt te liggen. Vervolgens wordt het filterbakje op de onderste kamer gezet en wordt deze gevuld met gemalen koffie. Tot slot wordt de bovenste kamer op het apparaat gezet. In deze kamer wordt uiteindelijk de espresso opgevangen. Op het moment dat de percolator op het gasfornuis wordt gezet stijgt de temperatuur in de onderste kamer. Het water gaat nu koken waardoor het volume van het water toeneemt. Door de druk die hierbij ontstaat trekt het kokende water door de gemalen koffie. Bovenin het apparaat wordt het water, wat nu espresso is, opgevangen in de bovenste kamer. Door de deksel pruttelt de espresso niet uit de percolator en wordt de espresso warm gehouden.

Naast uitstekend smakende koffie biedt percoleren nog een aantal voordelen. Percoleren is een van de weinige manieren om koffie te zetten zonder stopcontact. Een percolator heeft geen stroom nodig en wordt doorgaans op het gasfornuis geplaatst. Omdat een percolator op hitte werkt in plaats van stroom is deze uitermate geschikt om bijvoorbeeld mee te nemen op vakantie. De betere modellen zijn vuurbestendig en kunnen prima gebruikt worden in een kampvuur. Authentieker wordt een bak koffie niet.